انتخاب پایه یا سن نهال؟ | راهنمای خرید نهال برای باغ تجاری
تاریخ انتشار : 07:20 1405/07/12
وقتی برای احداث باغ تجاری میخواهید نهال بخرید، ممکن است فروشنده روی سن نهال تأکید کند: «این نهال دوساله است»، «این نهال سهساله است» یا «این نهال آماده باردهی است». اما برای یک باغ حرفهای، یک سؤال مهمتر معمولاً باید زودتر پاسخ داده شود: نهال روی چه پایهای قرار دارد؟
پایه میتواند اندازه نهایی درخت، فاصله کاشت، زمان ورود به باردهی، نیاز به داربست، قدرت رشد و بخشی از سازگاری درخت با شرایط خاک و اقلیم را تحت تأثیر قرار دهد. Penn State Extension نیز در برنامهریزی باغ سیب تأکید میکند که ابتدا باید پایه مناسب رقم و فاصله کاشت انتخاب شود و سپس سفارش نهال براساس همان سیستم انجام شود.
این به معنی بیاهمیت بودن سن نیست. یک نهال دو یا سهساله ممکن است از نظر فرم تاج و تعداد شاخههای جانبی با نهال یکساله تفاوت داشته باشد. اما اگر پایه برای سیستم باغ مناسب نباشد، بزرگتر بودن نهال در روز خرید لزوماً این ضعف را جبران نمیکند.
در این مطلب از نهالیار بررسی میکنیم که چه زمانی در باغ تجاری انتخاب پایه از سن نهال مهمتر میشود، چه زمانی سن و ساختار نهال اهمیت بیشتری پیدا میکند و چطور این دو را بدون اشتباه با هم مقایسه کنیم.
چرا پایه در باغ تجاری یک تصمیم بلندمدت است؟
پایه بخش زیرزمینی نهال پیوندی است، اما اثر آن فقط به ریشه محدود نمیشود. پایه بر قدرت رشد و اندازه درخت، برخی ویژگیهای باردهی و در بعضی ترکیبها بر تحمل یا حساسیت به برخی شرایط محیطی و بیماریها اثر میگذارد.
Penn State Extension میگوید پایه در سیب عامل غالب کنترلکننده اندازه درخت است و پایههای پاکوتاه در سیستمهای تجاری برای ایجاد باغهای پرتراکم کاربرد دارند. پایههای مختلف همچنین از نظر مقاومت به بعضی بیماریها و قدرت رشد با یکدیگر متفاوتاند.
بنابراین وقتی پایه را انتخاب میکنید، در واقع بخشی از طراحی باغ آینده را انتخاب کردهاید.
سن نهال چه چیزی را به شما میگوید؟
سن نهال بیشتر درباره مرحلهای است که گیاه در زمان خرید به آن رسیده است. نهال مسنتر ممکن است تنه ضخیمتر، شاخههای جانبی بیشتر یا ساختار تاج آمادهتری داشته باشد؛ اما این ویژگیها بهخودیخود به معنی استقرار بهتر یا عملکرد اقتصادی بالاتر نیستند.
University of New Hampshire Extension در راهنمای درختان میوه اشاره میکند که نهالهای یکساله با کیفیت خوب میتوانند برای کاشت مناسب باشند و صرفاً انتخاب نهالهای بزرگتر یا مسنتر مزیت قطعی ایجاد نمیکند. Penn State نیز در سیستمهای پرتراکم بر کیفیت نهال و داشتن شاخههای جانبی مناسب تأکید دارد.
پس در خرید نهال، «سهساله بودن» را با «سه سال بهتر بودن» یکی نگیرید.
در باغ تجاری، اول سیستم باغ را طراحی کنید؛ بعد سن نهال را انتخاب کنید
اگر قرار است باغ پرتراکم باشد، باید فاصله درختان و ردیفها، ارتفاع تاج، سیستم تربیت و مسیر برداشت از قبل مشخص شود. پایه مستقیماً با این تصمیمها ارتباط دارد.
Penn State Extension در «الگوی سیستم باغ سیب» توصیه میکند پیش از کاشت، پایه مناسب رقم و فاصله کاشت انتخاب شود و برنامهریزی حتی از چند سال قبل شروع شود. در همان سیستم، پایههای کنترلکننده اندازه درخت، تاج باریک و سیستم نگهدارنده بخشی از یک طرح واحد هستند.
یعنی نمیتوان ابتدا نهال دو یا سهساله خرید و بعد تازه تصمیم گرفت چه پایه و چه تراکمی برای باغ مناسب بوده است.
چه زمانی پایه از سن نهال مهمتر میشود؟
در چند موقعیت، اهمیت پایه بهوضوح بیشتر میشود:
- وقتی تراکم کاشت بالا است و اندازه نهایی درخت باید کنترل شود.
- وقتی هدف، رسیدن زودتر به تولید و استفاده سریعتر از فضای باغ است.
- وقتی خاک، شوری، زهکشی، خشکی یا شرایط اقلیمی محدودکننده وجود دارد.
- وقتی درخت به داربست یا قیم نیاز دارد و سیستم نگهدارنده باید از ابتدا طراحی شود.
- وقتی انتخاب پایه روی مدیریت هرس، برداشت و ارتفاع تاج اثر مستقیم دارد.
- وقتی باغ در مقیاس تجاری است و یک انتخاب اشتباه باید در صدها یا هزاران نهال تکرار شود.
در چنین شرایطی، سن نهال بیشتر یک ویژگی مربوط به مواد اولیه کاشت است، اما پایه بخشی از معماری کل باغ محسوب میشود.
مثلاً در سیب، تفاوت پایهها میتواند فاصله کاشت را تغییر دهد
برای سیب، این تفاوت بسیار روشن است. در جدول بهروز Penn State، M.9 و Geneva 41 در گروه پایههای حدود ۳۵ درصد اندازه درخت بذری قرار میگیرند، در حالی که MM.111 حدود ۷۰ درصد اندازه درخت بذری ذکر شده است. همین اختلاف قدرت رشد باعث میشود فاصلههای توصیهشده برای این پایهها متفاوت باشد.
برای نمونه، همان جدول برای M.9 فاصله حدود ۳ تا ۵ فوت بین درختان و برای MM.111 حدود ۱۸ فوت را نشان میدهد. این اعداد مخصوص همان دستورالعمل و شرایط آن منبع هستند و نباید بدون تطبیق با رقم، اقلیم، خاک و سیستم تربیت بهعنوان نسخه عمومی استفاده شوند.
یعنی تفاوت پایه میتواند مستقیماً روی تعداد درخت، طراحی ردیف و حجم تاج اثر بگذارد؛ مسئلهای که سن نهال در زمان خرید نمیتواند جایگزین آن شود.
پایه کوتاهتر معمولاً به مدیریت دقیقتر نیاز دارد
پایههای پاکوتاه مزیتهایی مانند کنترل اندازه و زودباردهی دارند، اما این به معنی بینیازی از مدیریت نیست.
برای مثال Penn State و Washington State University پایههای پاکوتاه سیب مانند M.9 را در سیستمهای پرتراکم همراه با حمایت مکانیکی بررسی میکنند. M.9 ریشه و استقرار ضعیفتری نسبت به پایههای قویتر دارد و در سیستمهای تجاری معمولاً به داربست یا قیم نیاز پیدا میکند.
پس اگر دو نهال یکسان از نظر سن دارید اما یکی روی پایهای قرار دارد که با تراکم و سیستم باغ شما هماهنگ است و دیگری روی پایه نامناسب، اختلاف پایه اهمیت بیشتری دارد.
خاک و آب میتوانند ترتیب اولویت پایه و سن را مشخص کنند
در زمینهای با محدودیت آب، خاک کمعمق، شوری یا زهکشی نامناسب، انتخاب پایه باید با دقت بیشتری انجام شود.
UC ANR برای پایههای مختلف سیب تفاوتهایی در تحمل شرایط خاک و نیاز آبی گزارش میکند. Cornell نیز در باغهای پرتراکم، حساسیت بیشتر M.9 به خشکی در خاکهای سبک را مطرح کرده است.
در این شرایط، نهال سهساله روی پایه نامناسب لزوماً انتخاب بهتری از نهال یکساله سالم روی پایه متناسب با زمین نیست.
آیا پایه روی زودباردهی اثر دارد؟
بله. یکی از دلایل استفاده تجاری از پایههای کنترلکننده اندازه، کمک به زودتر وارد شدن درخت به باردهی است.
Penn State Extension گزارش میکند که پایههای پاکوتاه سیب معمولاً در مقایسه با درختان بزرگتر زودتر به تولید میرسند. در یک نمونه، درختان روی پایههای پاکوتاه حدود سال دوم یا سوم میتوانند وارد تولید شوند، در حالی که پایههای بزرگتر دیرتر به باردهی میرسند.
اما زودباردهی فقط به پایه وابسته نیست و رقم، کیفیت نهال، مدیریت هرس، آبیاری، تغذیه و شرایط محل نیز بر نتیجه اثر میگذارند.
آیا سن بیشتر نهال یعنی زمان کوتاهتر تا برداشت؟
نه بهصورت قطعی. ممکن است یک نهال مسنتر در زمان خرید تاج بزرگتر یا شاخههای بیشتری داشته باشد، اما این ویژگی لزوماً به معنی استقرار سریعتر یا باردهی پایدارتر نیست.
University of New Hampshire Extension حتی نسبت به وسوسه خرید نهالهای بسیار بزرگ هشدار میدهد و اشاره میکند که درختان جوانتر و سالم میتوانند بهخوبی مستقر شوند.
در سیستمهای پرتراکم، کیفیت ساختار نهال نیز بسیار مهم است. Penn State و University of New Hampshire هر دو بر ارزش نهالهای شاخهدار و سالم برای شروع سریعتر سیستم باغ تأکید دارند.
پس در انتخاب نهال تجاری، «سن» را با «ساختار» عوض کنید
به جای اینکه فقط سن را بپرسید، مشخص کنید نهال چه ساختاری دارد:
- آیا ریشه سالم و بهاندازه کافی توسعهیافته است؟
- آیا تنه سالم و بدون آسیب دارد؟
- آیا درخت دارای شاخههای جانبی مناسب است؟
- آیا محل پیوند سالم و پایدار است؟
- آیا جوانه و سرشاخه سالم هستند؟
- آیا اندازه نهال با سیستم کاشت شما هماهنگ است؟
این معیارها معمولاً از یک عدد ساده مثل «دوساله» یا «سهساله» اطلاعات بیشتری در اختیار باغدار قرار میدهند.
در باغ پرتراکم، پایه و فاصله کاشت یک تصمیم واحد هستند
در باغ پرتراکم، فاصله کاشت نباید بعد از خرید نهال تعیین شود. اگر پایه کوتاه است ولی فاصله ردیفها و درختان برای پایهای قویتر طراحی شده، فضای باغ ممکن است بهدرستی پر نشود. برعکس، پایه قوی در فاصله بسیار کم میتواند به ایجاد تاج متراکم و رقابت شدید برای نور منجر شود.
Penn State توصیه میکند پایه، رقم و فاصله کاشت همزمان در طراحی باغ انتخاب شوند. همین هماهنگی است که پایه را به یک تصمیم بسیار مهمتر از سن نهال تبدیل میکند.
سن نهال چه زمانی دوباره مهم میشود؟
بعد از اینکه پایه، رقم و سیستم باغ مشخص شد، سن و فرم نهال دوباره اهمیت پیدا میکند؛ مخصوصاً وقتی باید میان چند نهال از یک پایه و رقم مشابه انتخاب کنید.
در این مرحله، نهالی که ریشه سالم، تنه سالم، جوانههای مناسب و شاخههای جانبی خوب دارد میتواند گزینه مناسبتری باشد، حتی اگر یک سال جوانتر باشد.
University of New Hampshire توصیه میکند به جای انتخاب صرفاً براساس اندازه یا سن، کیفیت واقعی نهال و سلامت سیستم ریشه بررسی شود.
نهال دوساله سالم یا نهال یکساله شاخهدار؟
برای این مقایسه، جواب یکسانی برای همه باغها وجود ندارد. اگر دو نهال روی همان پایه و همان رقم باشند، باید کیفیت ریشه، شکل تنه، تعداد و زاویه شاخههای جانبی و تناسب آن با سیستم تربیت بررسی شود.
University of New Hampshire Extension اشاره میکند که نهالهای یکساله شاخهدار میتوانند برای شروع باردهی در سن پایین مناسب باشند. Penn State نیز برای سیستمهای فشرده، نهالهای دارای چند شاخه جانبی کوچک را مطلوب میداند.
بنابراین «دوساله بودن» بهتنهایی دلیل کافی برای انتخاب نیست.
در باغ تجاری، پایه روی هزینههای آینده هم اثر میگذارد
انتخاب پایه فقط قیمت نهال را تعیین نمیکند. قدرت رشد درخت میتواند روی هزینه هرس، برداشت، داربست، مدیریت تاج و حتی نیروی کار اثر بگذارد.
Penn State توضیح میدهد که درختان کوتاهتر میتوانند عملیات هرس و برداشت را سادهتر کنند و نیاز به نردبان را کاهش دهند. بنابراین انتخاب پایه میتواند در هزینههای چندساله باغ اثر بگذارد.
از همین زاویه، ممکن است نهال کمی ارزانتر یا گرانتر، در مقایسه با کل هزینه چرخه عمر باغ، اهمیت کمتری از پایه داشته باشد.
پایه و بیماریها؛ یک معیار مهم برای باغ اقتصادی
برخی پایهها در برابر بعضی بیماریها یا آفات، رفتار متفاوتی دارند. Washington State University برای پایههای سیب ویژگیهایی مانند مقاومت به برخی بیماریها را گزارش میکند.
این موضوع وقتی مهمتر میشود که باغ شما سابقه یک بیماری خاص داشته باشد. در چنین شرایطی، انتخاب پایه متناسب با فشار بیماری منطقه ممکن است ارزش بیشتری از انتخاب نهال مسنتر داشته باشد.
البته مقاومت پایه به یک بیماری مشخص را نباید به معنی مصونیت کامل درخت دانست. مدیریت آفات و بیماریها همچنان بهداشت باغ، رقم، اقلیم و روشهای مدیریتی را نیز شامل میشود.
اگر نهالستان فقط روی سن نهال تأکید میکند، چه سؤالهایی بپرسیم؟
اگر فروشنده بیشتر درباره سن و اندازه صحبت میکند، سؤالها را به سمت مشخصات فنی هدایت کنید:
- نام دقیق رقم چیست؟
- نام دقیق پایه چیست؟
- این پایه چه قدرت رشدی دارد؟
- برای چه تراکمی توصیه شده است؟
- آیا به قیم یا داربست نیاز دارد؟
- نهال چند ساله است و در این مدت چه ساختاری پیدا کرده است؟
- سیستم ریشه و وضعیت محل پیوند چگونه است؟
این پرسشها کمک میکنند «سن نهال» در جای درست خود قرار گیرد؛ یعنی یکی از معیارهای انتخاب، نه معیار اصلی کل تصمیم.
چطور در خرید نهال تجاری، بین پایه و سن نهال اولویت تعیین کنیم؟
ابتدا پایه و رقم را با سیستم باغ و شرایط زمین تطبیق دهید، سپس از میان نهالهای دارای ترکیب مناسب، کیفیت ریشه و تاج و سن را برای انتخاب نهایی مقایسه کنید.
- هدف و سیستم باغ را مشخص کنید: تراکم کاشت، فاصله ردیفها، ارتفاع تاج، روش تربیت و هدف تولید را قبل از خرید مشخص کنید.
- رقم مناسب را تعیین کنید: رقم را براساس اقلیم، بازار، زمان برداشت و هدف تولید انتخاب کنید.
- پایه را با رقم و زمین تطبیق دهید: قدرت رشد پایه، خاک، آب، زهکشی، اقلیم و نیازهای مدیریتی باغ را همزمان بررسی کنید.
- نیاز به داربست یا قیم را مشخص کنید: اگر پایه یا سیستم باغ به حمایت مکانیکی نیاز دارد، طراحی آن را پیش از کاشت انجام دهید.
- نهالهای دارای پایه مناسب را جدا کنید: فقط نهالهایی را وارد مقایسه نهایی کنید که پایه آنها با طرح باغ سازگار است.
- سلامت ریشه و تنه را بررسی کنید: ریشه، طوقه، تنه، محل پیوند، جوانهها و علائم آفت یا بیماری را بررسی کنید.
- ساختار تاج را بررسی کنید: تعداد، زاویه و جایگاه شاخههای جانبی را با سیستم تربیت موردنظر مقایسه کنید.
- سن نهال را در مرحله نهایی مقایسه کنید: بین نهالهای سالم و همسان از نظر پایه و رقم، سن و اندازه را همراه با کیفیت ساختاری بررسی کنید.
- هزینه کل سیستم را حساب کنید: قیمت نهال را در کنار هزینه داربست، هرس، آبیاری، برداشت و مدیریت باغ ارزیابی کنید.
- مشخصات خرید را مکتوب ثبت کنید: رقم، پایه، سن، تعداد، فرم نهال و شرایط تحویل را پیش از سفارش نهایی ثبت کنید.
موارد موردنیاز
- طرح اولیه باغ و فاصله کاشت
- نام دقیق رقم موردنظر
- نام دقیق پایههای قابل تهیه
- نتایج آزمایش خاک و اطلاعات آب آبیاری
- اطلاعات اقلیمی و سابقه سرما و گرمای منطقه
- اطلاعات فنی نهال از نهالستان
- برآورد هزینه قیم یا داربست
- بررسی وضعیت ریشه، تنه و محل پیوند نهال
در انتخاب پایه، فقط اندازه درخت را نبینید
دو پایه ممکن است هر دو در گروه نیمهکوتاه یا کوتاه قرار بگیرند، اما از نظر بیماری، استقرار، قدرت رشد، تحمل شرایط خاک یا نیاز به حمایت تفاوت داشته باشند.
Washington State University و منابع Penn State نشان میدهند که پایهها مجموعهای از ویژگیهای متفاوت دارند و انتخاب آنها باید با سیستم باغ و شرایط محل هماهنگ شود.
بنابراین اگر فروشنده فقط میگوید «این پایه کوتاه است»، سؤال بعدی شما باید درباره نام پایه و ویژگیهای آن باشد.
سن نهال را با زمان تولید و شرایط نگهداری هم تفسیر کنید
سن بهتنهایی حتی اطلاعات کاملی درباره اندازه و کیفیت نهال نمیدهد. نهالی که یک یا دو سال بیشتر در نهالستان مانده است ممکن است تاج بزرگتری داشته باشد، اما کیفیت ریشه، وضعیت تغذیه، آسیبهای مکانیکی و فرم تربیت آن نیز باید بررسی شود.
برای همین، در زمان خرید نهال از نهالستان مشخص کنید نهال چگونه تولید و نگهداری شده است و فقط به عدد سن اکتفا نکنید.
درخت مسنتر اگر بد فرم باشد، الزاماً برای باغ تجاری مزیت نیست
نهال بسیار بزرگ اما بدون ساختار مناسب ممکن است برای بعضی سیستمهای تربیت نیاز به اصلاح شدید داشته باشد. در مقابل، نهال جوانتر و شاخهدار میتواند از ابتدا براساس سیستم موردنظر تربیت شود.
Penn State تأکید میکند که در سیستمهای مدرن باغ، داشتن شاخههای جانبی مناسب از ویژگیهای مهم نهال است. بنابراین هنگام انتخاب نهال سالم، ساختار تاج را کنار سن قرار دهید.
اگر خاک شما ضعیف است، پایه مهمتر میشود؛ نه سن
در خاک کمعمق، خشک، شور یا کمزهکش، سازگاری پایه با شرایط زمین اهمیت بیشتری پیدا میکند. نهال بزرگتر روی پایه نامناسب نمیتواند محدودیت ریشه و خاک را از بین ببرد.
UC ANR نیز در منابع انتخاب پایه بر تفاوت رفتار پایهها در شرایط مختلف خاک و اقلیم تأکید میکند.
پس هرچه محدودیت محیطی باغ بیشتر باشد، سهم پایه در تصمیمگیری بزرگتر میشود.
اگر هدف باغ پرتراکم است، سن را بعد از پایه بررسی کنید
در باغ پرتراکم، ترتیب منطقی تصمیمگیری معمولاً اینگونه است: ابتدا رقم و پایه، سپس طراحی تراکم و سیستم تربیت، بعد کیفیت نهال، و در مرحله بعد انتخاب میان سنها و اندازههای موجود.
این ترتیب باعث میشود وارد معاملهای نشوید که فقط به خاطر «نهال بزرگتر» جذاب به نظر برسد، اما از نظر سیستم باغ با برنامه شما هماهنگ نباشد.
رابطه پایه با هرس، تغذیه و نگهداری درخت
قدرت رشد پایه بر مقدار و نوع مدیریت تاج اثر میگذارد. درخت کمقدرتتر ممکن است به سیستم هرس متفاوتی نسبت به درخت قوی نیاز داشته باشد.
همچنین برنامه کود و تغذیه باید با سطح رشد و شرایط خاک و آب هماهنگ شود. درختی که قدرت رشد کمی دارد، لزوماً با افزایش شدید نیتروژن بهتر عمل نمیکند.
در برنامه نگهداری درخت باید پایه، رقم، خاک، آب، هرس و تغذیه را یک سیستم واحد در نظر گرفت.
پایه مناسب میتواند از هزینههای اصلاحی آینده کم کند
اگر پایه متناسب با اندازه باغ و تراکم انتخاب شود، طراحی داربست، هرس و برداشت از ابتدا منطقیتر خواهد بود. برعکس، پایه نامتناسب ممکن است نیاز به اصلاحات بیشتر، حذف شاخههای اضافی یا تغییر برنامه باغ را ایجاد کند.
در باغ تجاری، این هزینهها در مقیاس بزرگ تکرار میشوند. بنابراین حتی اگر تفاوت قیمت نهالهای مختلف کم باشد، اثر پایه روی کل سیستم میتواند بسیار بزرگتر باشد.
جمعبندی؛ پایه نقشه آینده باغ است، سن فقط یکی از ویژگیهای نهال امروز
برای باغ تجاری، زمانی که قرار است تراکم کاشت، اندازه نهایی درخت، زودباردهی، سیستم داربست، هزینه هرس و برداشت و سازگاری با خاک و اقلیم تعیین شود، انتخاب پایه معمولاً از انتخاب سن نهال مهمتر میشود.
این به معنی بیاهمیت بودن سن نیست. بعد از اینکه رقم و پایه مناسب مشخص شد، باید از میان نهالهای قابل قبول، سلامت ریشه، کیفیت تنه، ساختار تاج، محل پیوند و سن را با هم مقایسه کنید. منابع دانشگاهی نیز نشان میدهند که نهال جوان و سالم میتواند در بسیاری از شرایط از نهال بسیار بزرگ و مسن ارزشمندتر باشد.
در باغ پرتراکم سیب، تفاوت پایههایی مانند M.9، G.41 و MM.111 حتی میتواند فاصله کاشت و نیاز به حمایت را تغییر دهد. بنابراین هنگام خرید نهال پیوندی، ابتدا مشخص کنید چه پایهای با سیستم باغ شما سازگار است و سپس سن و اندازه نهال را بررسی کنید.
در نهالیار نیز انتخاب نهال بخشی از مسیر کامل باغداری است؛ از شناخت نهال سالم، رقم و پایه تا کاشت، احداث باغ، آبیاری، نگهداری درخت، هرس، کود و تغذیه و مدیریت آفات و بیماریها. اگر برای باغ تجاری تصمیم میگیرید، قبل از اینکه بپرسید «نهال چندساله است؟»، یک سؤال پایهایتر بپرسید: «این رقم روی این پایه، با این خاک و این طرح باغ، قرار است چه درختی در سالهای آینده بسازد؟»
سوالات متداول
بله، به شرطی که نهال از نظر ریشه، تنه، جوانه و ساختار تاج سالم باشد و مشخصات رقم و پایه با طرح باغ هماهنگ باشد. در برخی سیستمهای تجاری، نهال یکساله شاخهدار حتی برای شروع سریعتر تربیت مطلوب است.
بله، قدرت رشد و ویژگیهای پایه میتواند با طول عمر، استقرار و عملکرد بلندمدت درخت ارتباط داشته باشد؛ اما طول عمر واقعی تابع ترکیب پایه و رقم، خاک، بیماریها، آب و مدیریت باغ نیز هست.
در عمل، پایه بخش اصلی سیستم ریشهای نهال است و تعویض آن مانند تغییر رقم روی یک درخت بالغ نیست. روشهای تکثیر و بازپیوند وجود دارند، اما جایگزین اقتصادی و سادهای برای انتخاب پایه صحیح پیش از خرید محسوب نمیشوند.
خیر. تراکم باغ، خاک، آب، رقم، اقلیم، سیستم تربیت، تجهیزات و هدف تولید باید تعیین کنند چه سطحی از قدرت رشد مناسب است. پایه بسیار کوتاه بدون زیرساخت و مدیریت مناسب میتواند انتخاب نامتناسبی باشد.
بهصورت عمومی نمیتوان پاسخ مثبت یا منفی داد. ابتدا باید مشخص شود نهال مسنتر چه مزیت واقعی دارد؛ مثلاً ساختار تاج بهتر یا شاخههای مناسبتر. اگر تفاوت فقط در سن باشد ولی نهال جوانتر ریشه و ساختار بهتری داشته باشد، عدد سن بهتنهایی مبنای کافی برای پرداخت بیشتر نیست.
